Autor: Andrzej Tucholski | 14 grudnia 2015 | Komentarze:

Psychologia, motywacja, temperament – o życiu i pracy opowiada prof. dr hab. Jan Strelau (WYWIAD)

Profesor Strelau to jeden z najważniejszych psychologów w Polsce i Europie, a pewnie także i na świecie. Jego Regulacyjna Teoria Temperamentu stanowi podstawę nie tyle nawet “dalszych badań” co wręcz w dużym stopniu “dalszej psychologii”. Jest to też człowiek o trudnym, pełnym wyzwań i ciężkich prób życiu, o którym z rewelacyjnym wykładowczym warsztatem opowiada tak samo ciekawie, jak o swoim dorobku naukowym.

W ramach drugiego sezonu rozmów Można!, które przeprowadzam dla Was razem z Uniwersytetem SWPS (a także jako “wczesny prezent na Święta”) chcę podarować Ci długą, podróżującą przez wiele tematów rozmowę z panem profesorem.

Wierzę, że znajdziesz w niej OGROM wartości niezależnie od tego, czy interesujesz się psychologią, czy też nie. To jest jedna z tych niesamowitych rozmów, która po prostu daje do myślenia człowiekowi o samym życiu, o byciu człowiekiem.

Kim jest prof. dr hab. Jan Strelau?

Prof. dr hab. Jan Strelau (ur. 30 maja 1931 w Gdańsku) to polski psycholog znany w skali międzynarodowej ze swoich badań nad temperamentem. Od 1957 do 2001 jego kariera naukowa związana była z Uniwersytetem Warszawskim, a od roku 2001 z Szkołą Wyższą Psychologii Społecznej, gdzie był pierwszym dziekanem Wydziału Psychologii, a od 2002 pełni funkcję prorektora ds. nauki.

Jest autorem Regulacyjnej Teorii Temperamentu (RTT), która koncentruje się na formalnych aspektach zachowania obejmujących charakterystykę energetyczną (E) i temporalną (T), na które składają się takie cechy jak: wrażliwość sensoryczna, reaktywność emocjonalna, wytrzymałość i aktywność (E) oraz żwawość i perseweratywność (T). Do ich pomiaru służy inwentarz Formalna Charakterystyka Zachowania – Kwestionariusz Temperamentu (FCZ-KT) skonstruowany przez niego i Bogdana Zawadzkiego. FCZ-KT został zaadaptowany do wielu wersji językowych, podobnie jak Kwestionariusz Temperamentu rozpowszechniony zagranicą jako Strelau Temperament Inventory (STI), a od 1998 roku w nowej adaptacji jako Kwestionariusz PTS (Strelau i Zawadzki) znany jako Pavlovian Temperament Survey (PTS) zaadaptowany do 16 wersji językowych.

Badania prowadzone w ramach RTT koncentrują się na funkcjonalnej roli temperamentu w procesie adaptacji, ze szczególnym uwzględnieniem funkcjonowania człowieka w warunkach trudnych (stresowych) i jego znaczeniu jako jednego z czynników wpływających na zaburzenia w zachowaniu (m.in. PTSD). W ramach licznych badań prowadzonych w paradygmacie genetyki zachowania Strelau i jego współpracownicy wykazali, że za różnice indywidualne w cechach temperamentu w około 40% odpowiada czynnik genetyczny, co podkreśla rolę środowiska, w tym głównie środowiska specyficznego (dla każdego członka rodziny) w kształtowaniu cech temperamentu.

Strelau założył w Uniwersytecie Warszawskim pierwszą w Polsce Katedrę Psychologii Różnic Indywidualnych oraz stworzył w tymże Uniwersytecie Interdyscyplinarne Centrum Genetyki Zachowania. Był pierwszym przewodniczącym Europejskiego Towarzystwa Psychologii Osobowości (1984-1988) a także przewodniczył Międzynarodowemu Towarzystwu Psychologii Różnic Indywidualnych (1993-1995). Był również wiceprezydentem Międzynarodowej Unii Nauk Psychologicznych (IUPsyS; 1996-2000) oraz wiceprezesem Polskiej Akademii Nauk (2002-2006).

Jest członkiem Europejskiej Akademii Nauk (Academia Europaea), członkiem rzeczywistym Polskiej Akademii Nauk i członkiem zagranicznym Fińskiej Akademii Nauk i Literatury. Otrzymał tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu Gdańskiego, Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu oraz Państwowego Uniwersytetu Nauk Humanistycznych w Moskwie.

Jest także laureatem wielu nagród, w tym:
– Nagroda Prezesa Rady Ministrów w kategorii “za wybitny dorobek naukowy”
– Nagroda Fundacji na rzecz Nauki Polskiej w dziedzinie nauk humanistycznych i społecznych (tzw. polski Nobel)
– Nagroda Fundacji Humboldta „Humboldt Research Award to Emitent Foreign Academics” za wybitne osiągnięcia w zakresie badań nad osobowością
– Nagroda Towarzystwa Maxa Plancka (wraz z prof. Aloisem Angleitnerem) za międzynarodowe wybitne osiągnięcia badawcze
– Nagroda New Europe Prize 1997 fundowana przez sześć instytutów badań zaawansowanych (Institutes for Advanced Study – Stanford, Princeton, Chapel Hill, Uppsala i Wassenaar.

Tematy poruszone w rozmowie

W trakcie przygotowań do rozmowy z prof. dr hab. Janem Strelauem założyłem, że naprawdę każdy powinien w swoim życiu sięgnąć po książkę “Poza Czasem”, czyli wywiad rzekę przeprowadzony z panem profesorem przez Agnieszkę Wilczek i Jakuba Balickiego. Zaprezentowałem ją krótko w poleceniu 7 świetnych książek, które warto przeczytać. Gorąco zachęcam do zakupu, i to nie tylko dlatego, że dużo pytań o nią zahacza :)

Mówiąc “hasłami” starałem się pana profesora podpytać o jego niesamowitą przeszłość, o realia prowadzenia badań, o życiową skuteczność i wytrzymałość, o “dobre” podejście do pracy i odpoczynku, i celów, o wartość życiowego hartowania się i o rady dla młodych ludzi.

A mówiąc po ludzku, próbowałem pana profesora podpytać o jak najwięcej różnych rzeczy, bo szansa spędzenia czasu z tak wyjątkowym człowiekiem zdarza się wyjątkowo rzadko.

Wywiad

Nagranie trwa blisko godzinę, lecz wierzę, że wartość, którą podzielił się z nami pan profesor przyćmiewa wiele rzeczy, które trwają tygodniami, a może i miesiącami. Co faktu nie zmienia, że materiał jest bardzo długi.

Gorąco zapraszam do zrobienia sobie kawy, znalezienia notesu i czegoś do pisania i kliknięcia “start”.

Co dalej?

Moi drodzy, nie chcę popadać w patos, ale “dalej” życzę Wam, po prostu, najlepszego w życiu.

Historia pana profesora bardzo mnie inspiruje, bo od lat ciekawię się “The Greatest Generation”, czyli pokoleniu mężczyzn i kobiet, których dzieciństwo definiowała tzw. Wielka Depresja w USA, a którzy będąc młodymi ludźmi znaleźli się w ogniu Drugiej Wojny Światowej i musieli albo walczyć w Europie, albo dźwigać ciężar utrzymania całego kraju, kultury i rodzin na swoich barkach. To były nieludzko trudne wyzwania.

My w Polsce też mieliśmy swoje “Najświetniejsze Pokolenie”, bo lata dwudzieste w centralnej Europie wcale nie były jakoś szalenie lepsze czy stabilniejsze od rynkowych zawieruch w USA. Wielu naszych przodków i pra-przodków musiało dać sobie radę zarówno z tym, potem z wojną, a na samym końcu – już w przeciwieństwie do “spokojnej” Ameryki lat pięćdziesiątych i dalej – z obcym reżimem.

Tylko że my (między innymi przez ten reżim) nie mamy na ten temat tysięcy filmów i książek.

Zostają nam zatem rozmowy.

I jestem zaszczycony i wzruszony, że jedną z nich – z tak wyjątkowym człowiekiem jak profesor dr hab. Jan Strelau – mogłem dla Was przeprowadzić właśnie ja. Mam nadzieję, że choć w drobnym stopniu dobrałem pytania pod Wasze własne potrzeby.

Trzymajcie się ciepło.

Ciao,

Andrzej Tucholski

 

///

PS: Artykuł, wywiad i merytoryka przygotowane we współpracy z Uniwersytetem SWPS. Organizacja projektu to zasługa Michała Krześniaka. Za piękną oprawę audiowizualną odpowiada ekipa Only Only. Jak coś nie wyszło, to pewnie przeze mnie :)

PPS: Zapraszam też do poprzednich odcinków drugiego sezonu Można – z dr Ewą Jarczewską Gerc o psychologii pozytywnej i z panem Konradem Bocianem o uczeniu robotów “ludzkości”.

Cześć!
Nazywam się Andrzej Tucholski i jestem psychologiem oraz twórcą internetowym.

Pokażę Ci jak duży i praktyczny wpływ na człowieka ma psychologia. A także pogadamy o sposobach na ogarnięcie zabieganej codzienności w taki sposób, by życie było spokojne i bardzo udane. Znajdziesz tu lifestyle'owe tematy (seriale) płynnie połączone z praktycznymi poradami (jak się nie spóźnić przez seriale). Zapraszam!

Rozpocznij ogarnięcie!

Przy okazji, napisałem serial.



Co prawda nie taki prawdziwy, do telewizji, ale za to za darmo. "Umowy Śmieciowe" w formie powieści w odcinkach opowiadają historię Hanny Wróbel. Dziewczyna przyjeżdża do Warszawy do pracy i już pierwszego dnia wszystko idzie dokładnie nie tak, jak sobie zaplanowała. Walczy więc nie tylko o wymarzony etat, ale też z własnymi słabościami. I z sercem. I z przyjaciółmi. I z losowymi problemami. I z pogodą. I, bądźmy szczerzy, ze wszystkim innym.

Życie w wielkim mieście nie jest proste.

Powstaje zatem pytanie: czy starczy jej na ogarnięcie tych wszystkich dramatów kawy?


Obejrzyj Przeczytaj odcinek pilotażowy

Aha, nagrałem też kurs.



Kurs uczenia się dla dorosłych to kompleksowe szkolenie uczące jak się uczyć. 17 lekcji wideo tłumaczy od początku do końca jak zbudować własny system nauki. Dzięki niemu przyswoisz psychologiczne podstawy uwagi i pamięci. Nauczysz się korzystać z najlepszych sposobów na efektywną naukę i technik pamięciowych. Zajmiemy się też motywacją i zachowywaniem spokoju w obliczu wyzwań. A wszystko podane tak, by maksymalizować mocne strony uczenia się w przypadku osoby dorosłej.

Mówiąc krótko: zawarłem w nim całość mojego prywatnego systemu do ogarniania rzeczywistości.

Kurs opiera się o moją autorską strategię PROPS.


Przeczytaj Obejrzyj kurs

I to nie jeden kurs!



"Ogarnij maturę w tydzień" to kompletny kurs, który dzięki 7 lekcjom wideo tłumaczy od początku do końca jak zbudować system nauki do matur. Dzięki niemu nauczysz się uczyć, rozplanujesz starania, nie zmarnujesz czasu a nawet zrobimy tak, by się za bardzo nie stresować. Każda prezentowana w nim porada została przetestowana wiele razy i pochodzi z mojego doświadczenia, a także jest oparta o naukę. I co najważniejsze - działa. Tak zwyczajnie.

Mówiąc krótko: zawarłem w nim całość mojego prywatnego systemu do ogarniania rzeczywistości.

Kurs został objęty patronatem merytorycznym Uniwersytetu SWPS.


Przeczytaj Obejrzyj kurs

Pobierz darmowe materiały do ogarnięcia życia
i dołącz do 4 000+ odbiorców newslettera!

Gdy się zapiszesz to od razu dostaniesz w prezencie:

  • pierwszeństwo w dostępie do najnowszych artykułów
  • 7 plakatów rozwijających materiały z bloga
  • 3 excele przydatne w ogarnianiu życia
  • moją prezentację z TEDx
  • a także kolejne materiały!

Chcę zapisać się do newslettera, a co za tym idzie wyrażam
zgodę na otrzymywanie na mój adres e-mail informacji o nowościach,
promocjach, produktach i usługach Andrzeja Tucholskiego.
Chcesz ze mną współpracować?

Mój blog od lat należy do ścisłej czołówki polskich współprac komercyjnych z influencerami. Zrealizowałem na nim z sukcesem kilkadziesiąt akcji, z których każda wywołała pozytywne reakcje u moich Czytelników oraz zrealizowała postawione przez Klienta cele.

Zawsze jestem gotów porozmawiać o kolejnej, z której potem będziemy dumni :)

KRÓTKO O BLOGU

AndrzejTucholski.pl to wielokrotnie nagradzany lifestyle'owy blog ekspercki o psychologii. Prowadzę go od 2009 roku.

Piszę na nim o praktycznym wpływie psychologii na człowieka. I o tym, jak ogarnąć zabieganą codzienność w taki sposób, by życie było spokojne i udane.

Życzę Ci bardzo udanego dnia!.

Informacja

Żadnej treści na blogu nie można traktować jako profesjonalnej porady psychologicznej. Nie udzielam też takich przez mail.

W przypadku naglących problemów gorąco zachęcam do kontaktu z fachowcem - psychiatrą lub terapeutą. To profesjonaliści, którzy pół życia szykowali się właśnie po to, by dobrze pomóc potrzebującym. Warto skorzystać z ich usług!